Keşfet

Âlvaro de Campos
"Yıldızlara yürekten bağlı köleler,
Fethettik dünyayı yataktan çıkmadan;
Uyandığımızda, donuk dünya,
Ayağa kalktığımızda, yabancı,
Sokağa çıktığımızda, bütün yeryüzü,
Güneş sistemi, Samanyolu ve Sonsuzluk."

Ağlama sakın çocuk, ağlama !
Korkmayana zarar gelmez, bunu bil.
Sevgini hep söyle, saklama.
Aklından korkuyu, gözlerinden yaşı sil.
Ağlama değil de sanki ağla diyor Tanpınar. Sevgini söyleyemedin 'içinde sakladın. O halde ağlayabilirsin, ağla.

''Genç insanlar niye ölür?
Niye ölünür?''
Şair ''Bilmiyorum''.
Zorba ''O halde okumakta olduğun bu kitaplar ne işe yarıyor? Bu suale cevap veremiyorlarsa, sana ne anlatıyorlar?''
Şair: ''Senin gibi suallerine cevap bulamayan insanların acılarını anlatıyorlar''.

Sonunda, tek yapması gereken ruhsal barış ve aydınlanmanın yolunu bulmaktı. Ölüm dışında bunu sağlayacak başka bir şey var mıydı? Ölüm istisnasız her zaman gelip her şeyi silip süpürecekti. Bu kaçınılmaz durumda soğukkanlılığını korumalı, ayrıca yaşarken sahip olduğu gelip geçici hayatın tadını çıkarmak için elinden gelen her şeyi yapmalıydı.

Vatan turfanda sebze gibi sokaklarda bağıra bağıra satışa çıkarılmaz. Bu bir ince zanaattir. Yolu yordamı, inceliği vardır.
Ne satan "Ben vatan satıyorum" ne de alan "Benim işim budur, ben her az gelişmiş ülkeyi böyle sömürüyorum" der Uzmanlık is­teyen bir iştir bu. Ve yurdumuzda da böyle uzmanlara sık sık rastlanmaktadır. Bakarsınız adam her yerde bas bas bağırır "- Aşırı cereyanlar aldı yürüdü. Tedbir almak gerekir.
Mülkiyet düşmanları işi azıttılar; şerefiere ve haysiyetlere tecavüz ediyorlar. Hür teşebbüs baltalanıyor. Atmalı hepsini içeri ... " Araştırırsınız. Kim bu adam? Ne istiyor? Öğrenirsiniz ki bir yabancı şirketin Türkiye temsilcisidir; onbinlerce lira maaş al­maktadır bir ayda. Ya da ortaktır, bir imza ile milyonlar kaza­nır. Çıkarının bozulmaması için çalışacaktır. El altından gazete­lere para yollayacak, politikacıların sırtını sıvazlayacaktır Aşırı karını aşırı cereyan gürültüsü ile unutturacaktır Gazete okursunuz. Adam ateşli bir yazardır; herkese sö­ver, küfür eder Savunduğunuz ilkeler adına siz utanırsınız. De­mokrasi devrinde demokrat ihtilal döneminde cuntacı, yaban­cı sermayenin yanında komprador meddahı olur Dün söv­düklerine bugün methiyeler düzer. Göklere çıkartır onları:
"-işte, vatanın mimarı geldi. Kaç zamandır onu bekliyor­duk. Kalkınmayı o yapacak. Kim ona sataşırsa komünisttir.
Sizi gidi solcular ... " Ve daha bir sürü zırva. Bakarsınız bu ateşli, bu küfürbaz ya­zar rotatif değiştirmiş, bir yerlerden kredi almıştır. Durumu düzelmiş, geliri artmıştır. Cakasından geçilmez. Viski bardağını elinden düşürmez ...

Adam profesördür Türkiye'nin koşullarını, dünyadaki çıkar dengesini herkesten iyi bilmektedir. Özel konuşmalarını dinlemişsinizdir Bilgili ve bilinçlidir. Bir gün bakarsınız bir iri kıyım partinin gölgesinde, büyük bankaların birinde idare meclisi üyeliği almıştır. Yazdıklarını, söylediklerini unutur. Altına bir araba çeker, iki tane de kat alır. Gelsin yolluklar, Avrupa gezi­leri, bir de yüksek bir koltuk vaadi ... Başlar konuşmaya ve yaz­maya.

Bizim nesil dış dünyayı sinema perdelerinden tanımıştır: Aya ilk
insanın ayak basışını, 1966 Dünya Futbol Kupası finallerini ve "Batı dedikleri"ni sinemayla öğrendik. Avrupa'da ortaçağın ne demek olduğunu, uzak denizlerin ve diyarların fethini, papalarla kralların çatışmasını, engizisyonu ve tabiî Amerikan tarihinin ana hatlarını böylece hıfzettik. Bu tedrisat esnasında yanlış şeyler öğrendiğimiz
olmuyor değildi: Zencilerin yamyamlığını, beyaz adamın medeniliğini, Kızılderililerin vahşetini, Çinlilerin sinsi kalleşliğini bize sinema
öğretmiştir (!). Meselâ Alamo kalesine saldıran Meksikalıların neden alçak olduklarını hâlâ bilemem.