Şiir

Hangi rüzgâr sabırla böyle koşar ardından
Hangi el nakış nakış gergef dokur adından
Susarsam, anlatır mı seni göklere tarih
Bensiz olur mu sabah, güler mi kara talih
Gelmedin; koptu zincir; parçalandı anılar
Sardı bütün ruhumu tükenmeyen ağrılar
Kalbimin pembe köşkü harap oldu; gelmedin
Bahçesinde açan gül turâb oldu; gelmedin
Bil ki kıyamet kopsa, bu ateş sönmeyecek Heyhat!.. Şair mehtaba bir daha dönmeyecek

Bir eleştiri kitabı hakkında bir şeyler yazmak konu şiir ve şair olunca daha da zor oluyor. Hele de bu kitap “Dünyaya Saldıran Şair” olunca..

Bir tavsiye ile tanıştığım bu kitap iki bölümden oluşuyor. İlk bölüm Poemıca. Şair “Şiir Hakkında Söylenecek Sözlerin İlki” başlığı altında okurların çoğuyla aynı dili konuşmadığını baştan söylüyor. Ayrıca şiir hakkında bir cümle kurmaya başlayınca şiirin o alanı terk ettiğini ve bunu şiir hakkında cümleler kurmaya alışkın kişilerin bile fark edemeyeceğini ekliyor. Şiire meraklı olduğum için özellikle “şiir hakkında bir cümle kurmaya başlayınca şiirin o alanı terk ettiği” söylemini sevdim. Belki de şiir bir duygudur; özlem, nefret ya da aşk gibi. Onları tanımlamak için kullanılan hiçbir kelime onların gerçek karşılığı değildi, yani şiir gibi. Sanırım artık şiirin ne olduğu sorusuna, kendimce cevap verebilirim.

“Her kelime zihnimizden ona dair bir hareket başlatmasını bekler.” (s.29)
Kitap tam da böyle bir etki bırakıyor, okudukça düşündüren ve altını çizeceğiniz bir çok cümle var. Bunun yanı sıra şairin öncüsü olduğu neo-epik şiir kavramı ile tanışıyoruz. Bu kavramı ve şairin şiir görüşünü daha iyi anlayabilmek için “Neo Epik Şiir” adlı kitabı okunacaklar listemde.

İkinci bölüm Lonca, bazı İkinci Yeni şairlerinden: İsmet Özel, Turgut Uyar, Edip Cansever ve Sezai Karakoç ile başlıyor. Şairlerin şiirleri üzerinden eleştiri ve açıklamalarla devam ediyor. Şairlere ayrı başlıklar oluşturulmuş ama Ahmet Muhip Dıranas, Cemal Süreya ve Cahit Zarifoğlu’nun aynı temaya yazılmış üç şiiri bir başlık altında ayrıca incelenmiş. Ardından İlhan Berk, Behçet Necatigil, Süleyman Çobanoğlu, Murat Menteş, Hakan Şarkdemir ve Levent Sunal başlığı ile sona eriyor. Bu bölüm de ilk bölüm gibi okuması hoş ve zevkli. Yirmi sekiz yaşında olan bu kitapta Dylan Thomas, T.S. Eliot (şairin adı sıklıkla geçiyor), Percy Bysshe Shelley gibi birçok önemli isimlerden de bahsedilmiş, okura dünyaya açılan bir kapı aralanmış.

Şiir severlere keyifli okumalar.

"Gelse de trenden ikimiz insek
camları buğulu iki tas çorba
bir kitap — çantana korkup tutunmuş
kâğıdı samandan şiiri zorba

ve o hışırdayan uykudan geçsek
sobanın ayrımsız adaletinden
çok büyük bir yağmur işte başlamış
kimse çıkmayacak bugün evinden

böyle susuyorum ben çok değiştim
sense nasıl denir – hâlâ o kızsın
dinle ağlayarak çıkrık sesini
işte şu dünyada yapayalnızsın

her neyi dilesek burada olmaz
en büyük erdemi bunun, susamak
yalar yarasını içte bir geyik
hepsi bu kadardır: adı yaşamak."
Hudayinabit
Süleyman Çobanoğlu

20 Yaş 35 Yaş 40 Yaş ve bugünki ben

-Şunları bir araya toplayayım. Bir güzel muhabbet edelim- diye düşündüm.;
Mutfak işinden de anlarım.
Donattım sofrayı.
Bayağı uğraştım.
Hepsinin, ayrı ayrı ne yemekten, ne içmekten hoşlandığını iyi bilirim.
Bayağı da para gitti.
Birinin yediğini öbürü yemez.
Ötekinin içtiğini beriki içmez.
Dört kişilik sofra kurdum.
Mumları da yaktım.
Bak hepsi, Erick Satie severdi.
Hatırladım.
Müziği de ayarladım.
Geldiler.
20 yaşında ben,
35 yaşımda ben,
40 yaşımda ben ve
bugünkü ben dördümüz.
Birden 20 yaşımı, 35 yaşımın karşısına oturttum.
40 yaşımın karşısına da, ben geçtim.
yirmi yaşım, otuz beş yaşımı tutucu buldu.
Kırk yaşım ikisinin de salak olduğunu söyledi.
Yatıştırayım dedim.
-Sen karışma moruk- dediler. Büyük hır çıktı.
Komşular alttan üstten duvarlara vurdular.
Yirmi yaşım kırk yaşıma bardak attı.
Evin de içine ettiler. Ben de kabahat.
Ne çağırıyorsun tanımadığın adamları evine… Can Yücel

GELDİM İŞTE

Geldim…
Sözle değil, yürekle.
Sessizce ama kararlı,
Bakışlarının derinliğinde durmaya geldim.

Geldim işte,
Yılların öğrettiği gibi usulca,
Kendimden emin, senden etkilenmiş halde…

Ve gözlerine bakarak diyeceğim sana:
Geldim…

Geldim…
Suskun geçen mevsimlerin ardından,
Kalbimde sakladığım en net hisle geldim sana.

Geldim işte…
Yorgun değil, umutla.
Kırılmış değil, kabullenmiş bir kalple.
Sadece senin gözlerinde dinlenmeye geldim.

Ve gözlerine bakarak,
hiçbir kelimeye sığmayacak bir sessizlikle diyeceğim:
Geldim...

Geldim...
Usulca, rüzgârın tenine dokunduğu gibi…
Sessizce, ama içimde binlerce sözcükle.
Yolumun sonu senmiş gibi,
Ve kalbim sana çoktan varmış gibi geldim.

Geldim işte…
Yılların ağırlığını dışarıda bırakıp,
Sadece sevgimi aldım yanıma.
Bir bakışına sığınmak,
Bir gülüşünde soluklanmak için geldim.

Ve gözlerine bakarak fısıldayacağım:
Geldim…

öylesine geçip gitti işte gizem bize değmeden.
bir ara-zamanda duyar gibi olduk bir şeyleri.
dökülen inci seslerini belki de.
yitikgillerden bir şey ele geçirilen ve hemen kaybolan.
bir öte-zaman sesi aralık bir kapıdan.
yanıp sönen bir şey iç denizlerimizde.
göksel bir şey sıyırıp geçen bizi.
ondan kalan incinmiş kanatlarla uçmaya çalışıyoruz şimdi...

ve ne kadar da güzeldir
ümitli insanların arasında gülümsemek
üstelik bir yaz günü denizin kenarında
dünyayi değiştirecek bir çocuk gibi hissetmek
belki de diyorum kendi kendime bugün yapılacak en güzel şeydir
gücümün yettiği kadar koşabilmek
düşün ki bu günler bir daha gelmeyecek
yaşamak gerek
yaşamak gerek.

Murat Ali Ersan

bir yağmur... atların birden çöküp yan yattığı...
bir yağmur... garlardan... cılız gar çiçeklerinden...
sonuna dek el sallayanlardan... herşey bittikten sonra dönüp gene bakanlardan... onlardan işte en çok onlardan bir yağmur... bırakılmış cam ayakkabılardan... bırakılmış ülkelerden...
bırakılmış insanlardan bir yağmur...

ortasına bırakıldığım bir ülke... eylül ülkesi...
mistikler gibi geçilen belirsiz geceler...