KEŞFET

Terör büyük bir zücaciye dükkanını dağıtmaya niyetli bir sine­ğe benzer. Sinek güçsüzdür, tek başına bir fincanı bile hareket etti­remez. Bu yüzden kendine bir boğa bulur, kulağına girer ve vızıl­damaya başlar. Boğa korku ve öfkeyle çıldırıp dükkanı altüst eder. Geçtiğimiz on yılda Ortadoğu'nun başına gelen de bundan ibaret..

Serenay Özkan 'ın Farklı Bir Mehtap Kitabına Edebi Bir Bakış

Serenay Özkan, Viata kitabıyla edebiyat camiasına katılan genç bir kalem. Her yazarda olduğu gibi şiirleri de yerini hikâyeye bırakmaya başlamış. Yeni çıkan kitabı "Farklı Bir Mehtap" bizlere bu kalemin geçici olmadığını ortaya koyuyor.
Yol Akademi Yayınevi'nin düzenlediği aylık edebiyat yarışmasında eser yayımlanmaya değer görülmüş. Bu da demek oluyor ki karşımıza kendini kanıtlamış bir hikâye yer alıyor.

Kitap kırklı yaşlardaki bir adamın Beyoğlu'nda kendiyle vakit geçirmek istemesiyle başlıyor. Ardından küçük bir meyhanenin camından siyahi bir adamı görmesiyle hikâye daha da derinleşmeye başlıyor.

Buradaki siyahi adam betimlemesi için yazar kitabın başında bizleri uyarıyor ve siyahi adam betimlemesinin sadece atmosfer yaratmak ve bir sembol oluşturmak için kullanıldığını söylüyor.
Yani buradaki siyahi adam bir düşünceye hizmet vermektedir. Irkçılık, ayrımcılık yoktur.

İstanbul'un en önemli yerlerinden biri olan Beyoğlu'unu kaleme alması çok değerli. Galata Kulesi, Çiçek Pasajı, Beyoğlu'nun Sokakları, kiliseler, mağazalar ve fazlası.
Yazar bir yandan bireyin içsel yalnızlığını ve yabancılaşmasını işlerken diğer yandan modern insanın vicdan, ölüm ve ahlaki sorumluluk gibi temel varoluşsal meselelerine cesurca dokunuyor.
Anlatıcının Beyoğlu sokaklarında başlayan yolculuğu; merak, belirsizlik ve sembollerle örülü bir bilinç akışı içinde ilerliyor. Özellikle meyhanedeki siyahi adamın gizemi, felsefi söyleşiler ve hikâyeye eklemlenen metaforlar sayesinde kitap, okuru sadece bir olay örgüsüne değil; aynı zamanda derin düşünsel alanlara da sürüklüyor.

Finale doğru artan gerilim, ana karakterin fiziksel ve zihinsel durumundaki kırılmalarla birleşerek güçlü bir edebi yoğunluk yaratıyor. Sıradan bir korku hikâyesinden çok daha fazlasını, yani ruhsal bir çözülüşü, insanın iç karanlığıyla yüzleşmesini sahneliyor.
Kitabın sonunda bizi yazarın notu karşılıyor. Notta yazarın bizlere verdiği mesaj biraz daha netlik kazanıyor.
Farklı Bir Mehtap sadece hikâye değil bir sesleniş.
Kesinlikle kütüphanenizde bulunmalı. Kitapla kalın, iyi okumalar.

Mehtap Arslan (Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni)

Serenay Özkan
Farklı Bir Mehtap

Kitabın Adı: Beş Şehir
Yazarı : Ahmet Hamdi TANPINAR
Yayınevi: @dergahyay
Türü: Deneme
Basım Yılı: 2021
Sayfa Sayısı : 207 Sayfa

Düşünceler : Tanpınar kalemi en zengin yazarlardan birisi. Yazdıklarını anlamak geniş bir bilgi birikimi ile dinlenmiş bir zihin istiyor. İkincisi pek mümkün olmadığı için Tanpınar 'a biraz geç kaldım. Uzun zamandır okumak istediğim bu eşsiz eseri daha yeni okuyabildim

Tanpınar ( 1901-1960) babasının mesleği (kadı) nedeniyle sürekli gezer gençlik yıllarında. Okuduğu okulda Yahya Kemal ,Rıza Teyfik gibi ustalara tanışan yazarın çevresi de adeta Samanyolu gibi yıldızlarla doludur. Necip Fazıl ,Ahmet Kutsi Tecer, Hasan Ali Yücel ,Nurullah Ataç gibi pek cok değerli isimle arkadaşlık eden yazarın büyüklüğü belki de biraz bu güzel ortamda yetişmesinden dolayıdır.

Tanpınar 'a giriş babında ' Beş Şehir ' ile başladım yazarı okumaya. Erzurum , Ankara ,Konya , Bursa ve İstanbul 'u anlatıyor bu eseri. Kendine has zengin ,yoğun diliyle anlatmış yazar buraları. Tarihsel dokunuşlarla, ilginç kişiler, farklı olayları zengin kültürümüz ile harmanlayan Tanpınar gerçekten eşsiz bir eser sunmuş bizlere.

Dili çok ağır değil yazarın diğer kitaplarının aksine. Giriş kitabı olarak düşünülebilir Tanpınar Külliyatına.

Sonuç olarak yerli ,yabancı pek çok kaşif, yazar, tarihçi den alıntılar yapan , yararlanan Tanpınar hem özgün ,hem bilgi veren hemde merakla okunan bir başyapıt olan eserin bazı kısımlarını ortaokul ve lise yıllarımda okumuş, ilerde mutlaka okuyacaklar listeme eklemiştim. Okumak yenı nasip oldu. Ama çok geç oldu doğrusu. Siz benim kadar geç kalmayın ,okuyun . Mümkünse de biraz erken okuyun.

Bazı çiftler birbirlerini en çok seven insanlar değildir sadece…
Birbirlerinin en hassas yaralarını ezbere bilen insanlardır aynı zamanda.

Ve ilişki derinleştikçe şu olur:
İnsan, karşısındakinin tam olarak nereden kırılacağını öğrenir.
Hangi cümlenin boğazını düğümleyeceğini, hangi yaranın hâlâ kapanmadığını, hangi eksikliğin onu çocuk gibi savunmasız bırakacağını bilir.

Bu yüzden tartışmalar bazen “haklı çıkma” savaşından çok,
“Canını en çok kim yakacak?” savaşına dönüşür.

Çünkü öfke anında insan çoğu zaman çözüm aramaz.
Anlaşılmak ister.
Ve anlaşılmadığını hissettiğinde savunmaya geçer.
Savunma devreye girdiğinde de sevgi geri çekilir, yara konuşmaya başlar.

İşte bu yüzden insanlar bazen sonradan pişman olacakları şeyleri bile bile söylerler.
Çünkü o an amaç yakınlaşmak değildir;
karşı tarafın hissettirdiği acıyı ona geri vermektir.

İlk ve Son dizisinde Deniz ve Barış’ın tartışmaları tam olarak bunu gösteriyor.
Deniz, Barış’ın en hassas yerine gider:
annesinin onu fazla koruyarak büyüttüğünü, sorumluluk almayı öğrenemediğini söyler.
“Asıl sorun sende değil, annenin seni yetiştirme biçiminde” der.

Barış ise Deniz’in yarasını çok iyi bilir.
Babasının annesini yıllarca aldattığını, Deniz’in kontrol kaybından neden bu kadar korktuğunu görür.
Ve tam o yaraya dokunur.

Çünkü bazı tartışmalarda insanlar birbirlerini dinlemez artık.
Birbirlerinin çocukluklarına saldırırlar.

En acı tarafı da şudur:
İnsan bazen karşısındakini kırdığı için değil,
kendini o hale gelmiş gördüğü için susup kalır sonra.

Çünkü sevdiğinin yarasını ezbere bilmek,
onu iyileştirmek için de kullanılabilir,
yok etmek için de.

Yazarın kalemini beğenirim, sadece hikayeyi anlatmaz bir yandanda sizinle konuşur durup bir bakar mısın bana mı dediniz diye:) kafa yormadan çayınızı yudumlarken tatilde okunacak tatlı bir kitap.
Not:Başkanın Adamları devamı değildir. Sadece yazar yeni karakter oluşturmadan başka bir hikaye yazmıştır.

İçimizdeki Şeytan, Sabahattin Ali’nin insanın iç çatışmalarını, kararsızlığını ve toplum baskısını da eleştirir.

Romanın merkezinde Ömer ve Macide vardır. Ömer; kararsız, sorumluluk almakta zorlanan ve çevresinden kolay etkilenen bir karakterdir. Macide ise daha sakin, duygusal ve saf bir yapıya sahiptir. İkilerinin ilişkisi boyunca Ömer’in içindeki korkular, bahaneler ve zayıflıklar ortaya çıkar.

Kitaptaki “şeytan” gerçek bir varlık değildir aslında yazar burada insanların kendi hatalarını dış etkenlere yüklemesini anlatır. Yani kişi bazen tembelliğini, korkusunu ya da yanlış kararlarını “elimde değil” diyerek açıklamaya çalışır. Roman, aslında insanın en büyük mücadelesinin kendi iç dünyasıyla olduğunu belirtiyor.

Ömer: Romanın en karmaşık karakteridir. Zeki olmasına rağmen güçlü bir iradesi yoktur. Sürekli bahaneler üretir ve kendi hatalarıyla yüzleşmekten kaçar.
Macide: Duygusal ve iyi niyetlidir. Roman boyunca en çok yıpranan karakterlerden biridir.

Her şeyi bilen anlatıcılar olarak bir araya gelmiştik. Allı morlu çayırların üzerinde, soframızı kurmak için telaş içindeydik. En bilge olanımız, "Rızık temiz yere iner" deyince, içimizden en saf olanı sofra kuracağımız yeri temizlemeye başladı, geri kalanımız içimize baktık. Sağ en baştaki içimde bir kalbim var, ben temizim dedi, onun yanındaki kalbimin içinde inanç var, ben temizim dedi onun yanındaki inancın içinde samimiyet var en temiz benim dedi, onun yanındaki parmağı ile dilini tuttu, ben temizim diyenler dudaklarını ısırdı böylece, Sofrayı insan kurar, rızkı Hak indirir. Dilini temizleyene, ruhunu temizleyene, hayalini, aklını ve zihnini temizleyene, sırrını temizleyene rızık iner. Saf olanımız bir taşı kaldırıp koydu kenara. Sağ en baştaki, onun yanındaki bir kan lekesini, onun yanındaki yırtıcı bir hayvanın dişini, onun yanındaki vahşi bir kuşun tırnağını kaldırıp koydu kenara. Nice şair kendini kaldırıp koydu kenara.

Ne tuhaf şu dünya! Birtakım maddi maddi sebepleri bilinmekle beraber, daha önce bilinmeyen meçhullerden geliniyor, doğuluyor, büyünüyor, bir zaman bir arada haşır neşir olunuyor, birbirine alışılıyor, sonra yavaş yavaş dağılınıyordu. Bütün bunlar nasıl da ağır ağır, alıştıra alıştıra oluyordu. Ezellerden ebedlere bitmez, başı olmayan bir yolculuk!

“İşte gemilerle birlikte geri dönüş umutlarınızı da yaktım!
Rüyamda...
Rüyamda Allah Rasülünü gördüm! Korkmadan devam etmemizi emrediyordu! Ona itimattan daha büyük onur olur mu? Bu ülke bize verildi, anlayın bunu ve belki de çok daha öteleri.Bu yolun sonu Cennet-i Aladır.Saflarınızı sıkı tutun ve ben den ayrılmayın!”

Sarı Yüz, ilk sayfalarda Athena ve June’un arkadaşlığıyla başlıyor. Ancak bu arkadaşlığın altında June’un Athena’yı her anlamda kıskandığını görüyoruz. Başta bu kıskançlık bana çok sıradan geldi; sonuçta herkes zaman zaman birini kıskanabilir diye düşündüm. Ama kitap ilerledikçe June’un hislerinin normal bir kıskançlıktan çok daha derin ve karanlık olduğunu fark ediyoruz.

June’un zihnindeki bu kıskançlık, geçip giden bir duygu değil; aksine giderek büyüyen ve onu içten içe tüketen bir hâl alıyor. Kendi içinde kurduğu bu düşünceler, onu adeta bir çıkmaza sürüklüyor.

Bir akşam Athena’nın evindeyken Athena’nın boğazına bir şey kaçması sonucu hayatını kaybetmesi, hikâyenin kırılma noktası oluyor. Aslında June’un ona yardım edebilme ihtimali vardı; belki de onu kurtarabilirdi. Ama bunu yapmaması, kitap boyunca akıllarda kalan büyük bir soru işareti olarak kalıyor.

Her şey Athena’nın ölümüyle başlıyor. June, o gece Athena’nın henüz yayımlanmamış taslağını alıyor ve üzerinde değişiklikler yaparak kendi eseriymiş gibi yayımlıyor. Başlangıçta kitap büyük bir ilgi görüyor ve herkes tarafından beğeniliyor. Ancak zamanla işler tersine dönüyor.

Sosyal medyada, özellikle Twitter’da, kitabın Athena’dan çalındığına dair iddialar yayılmaya başlıyor. Bu noktada dikkat çeken şey, June’un bu suçlamaları ciddiye almaması. Kendini o kadar inandırmış ki, yapılan eleştirileri sadece birer iftira olarak görüyor. Oysa okur olarak biz, bu suçlamaların doğru olduğunu biliyoruz.

Kitap boyunca June’un kendi yarattığı bu gerçeklik algısı oldukça çarpıcı bir şekilde yansıtılıyor. Hatta bazı anlarda insan kısa süreliğine tereddüt edip “Acaba gerçekten yapmadı mı?” diye düşünmeden edemiyor.

Genel olarak kitap yer yer uzatılmış hissi verse de, insan psikolojisini ve özellikle kıskançlığın ne kadar ileri gidebileceğini göstermesi açısından dikkat çekici ve okunabilir bir eser.