Sabahattin Ali

Halbuki ne şeytana azizim, ne şeytanı ? Bu bizim gururumuzun, salaklığımızın uydurması... içimizdeki şeytan pek de kurnazca olmayan bir kaçamak yolu... İçimizde şeytan yok... İçimizde acizlik var... Tembellik var... iradesizlik, bilgisizlik ve bunların hepsinden daha korkunç bir şey: Hakikatleri görmekten kaçmak alışkanlığı var...

Halbuki ne şeytana azizim, ne şeytanı ? Bu bizim gururumuzun, salaklığımızın uydurması... içimizdeki şeytan pek de kurnazca olmayan bir kaçamak yolu... İçimizde şeytan yok... İçimizde acizlik var... Tembellik var... iradesizlik, bilgisizlik ve bunların hepsinden daha korkunç bir şey: Hakikatleri görmekten kaçmak alışkanlığı var...

İçimizdeki Şeytan, Sabahattin Ali’nin insanın iç çatışmalarını, kararsızlığını ve toplum baskısını da eleştirir.

Romanın merkezinde Ömer ve Macide vardır. Ömer; kararsız, sorumluluk almakta zorlanan ve çevresinden kolay etkilenen bir karakterdir. Macide ise daha sakin, duygusal ve saf bir yapıya sahiptir. İkilerinin ilişkisi boyunca Ömer’in içindeki korkular, bahaneler ve zayıflıklar ortaya çıkar.

Kitaptaki “şeytan” gerçek bir varlık değildir aslında yazar burada insanların kendi hatalarını dış etkenlere yüklemesini anlatır. Yani kişi bazen tembelliğini, korkusunu ya da yanlış kararlarını “elimde değil” diyerek açıklamaya çalışır. Roman, aslında insanın en büyük mücadelesinin kendi iç dünyasıyla olduğunu belirtiyor.

Ömer: Romanın en karmaşık karakteridir. Zeki olmasına rağmen güçlü bir iradesi yoktur. Sürekli bahaneler üretir ve kendi hatalarıyla yüzleşmekten kaçar.
Macide: Duygusal ve iyi niyetlidir. Roman boyunca en çok yıpranan karakterlerden biridir.

Kürk Mantolu Madonna, Sabahattin Ali'nin okuduğumen güzel eseri ! Roman, Raif Efendi'nin Almanya'da yaşadığı imkansız aşkın hikayesini anlatıyor. Raif Efendi, sanat galerisinde gördüğü Kürk Mantolu Madonna tablosuna hayran kalır ve tablonun modeli Maria Puder'e aşık olur.

Romanın en çarpıcı yönlerinden biri, Raif Efendi'nin iç dünyasını anlatması. O, dışarıdan sıradan biri gibi görünse de, içinde büyük bir duygusal derinlik taşıyor. Maria Puder ise özgür ruhlu, bağımsız bir kadın olarak karşımıza çıkıyor.

Kürk Mantolu Madonna, aşk, yalnızlık ve içe dönüklük gibi temaları içinde barındırıyor. Roman sade,akıcı ve anlatımı etkileyici.
Eğer duygusal, psikolojik bir roman okumak isterseniz, Kürk Mantolu Madonna tam sana göre!

Hikaye, üniversite öğrencisi Ömer ile genç ve saf bir kadın olan Macide etrafında şekilleniyor. Babasının ölümlünden sonra yalnız kalan Macide vapurda Ömer’le tanışır ve onu bir başlangıç olarak görür.Ömer kararsız, zayıf iradeli ve çevresinin etkisine açık bir karakterdir; hayatındaki başarısızlıkların sorumluluğunu sürekli dış etkenlere yükler.Macide ise daha sağlam değerleri olan, sevgiye ve dürüstlüğe inanan bir karakterdir. İlişkileri ilerledikçe Ömer’in tutarsızlığı, bencilliği ve sorumluluktan kaçışı ilişkilerini karmaşaya doğru sürükler ve içinden çıkılmaz bir hal aldırır .

Yazar kitapta yalnızca iki insanın hayatını anlatmıyor; kocaman bir ayna tutarak bizi anlatıyor. İnsanın gerçekten sevmeden sevdiğini sanmasını, birine zarar verirken bile onun iyiliğini düşündüğüne kendini nasıl inandırabildiğini gösteriyor. Ve insanın en çok da kendinden kaçamayacağını anlatıyor.
Bana göre romanda “şeytan” diye bahsedilen şey, insanın kendi zayıflığına bulduğu koskoca bir bahane. Kim olduğunu bilmeyen herkese, kim olduğunu acı bir dürüstlükle hatırlatıyor.Bir kadının bir erkeğin gölgesinde yavaş yavaş nasıl eridiğini; severek adam büyütmeye çalışan, birini iyileştirmek için kendini unutan bir kadını ve sahip olmayı sevmek sanan, her fırsatta kaçan bir adamı okuyorsunuz.
Ve kitap, okuyucuyu şu soruyla baş başa bırakıyor:
Kendi hayatımızın sorumluluğunu ne kadar alıyoruz?

Roman boyunca aydın çevreler, sahte entelektüellik, ikiyüzlülük ve ahlaki çöküş sert ama gerçekçi bir dille eleştiriliyor. Kaleminin ustalığını anlatmak ya da eleştirmek benim haddim değil; sadece hissettiklerimi söyleyebilirim.
İlişkiler üzerine olan herkesin mutlaka okuması gereken bir roman.

Yeni Dünya-Sabahattin Ali Yorum: Eserlerini beğenerek ve zevkle okuduğum yazarın çeşitli yıllarda yazdığı 13 hikayenin derlenmesi ile oluşturulan bır kitap bu. 1940 'lı yılların sosyal hayatı, halkımızın yaşadığı toplumsal gerikalmışlık acımasız bir gerçeklikle anlatılıyor. Karakterler arasında dolaştıkca yazarın acı dolu yaşamından esintilerde duyuyoruz sanki. Betimlemeleri , anlatım yoğunluğu ile kısa yaşamında edebiyatımızda iz bırakan yazarın bu eserini tüm dostlarıma tavsiye ediyorum. En sonda yer alan "Hasanboğuldu" hikayesi aynı ad ile sinemaya aktarılmış ancak henüz izleme fırsatı bulamadım bunuda belirtmeden edemeyeceğim.

Sabahattin Ali, bu kitabıyla kendine özgü sesini koruyarak bizi bambaşka dünyalara sürüklüyor.

137 sayfaya yerleştirilmiş birbirinden güzel 13 hikaye...
yalın görünen cümlelerin arkasında hep gizli bir sızı sessiz bir yüzleşme...
küçücük ayrıntılarda verilen yoğun duygu
toplumun bir yarasından başka bir yaraya işaret
acıdan umuda umuttan acıya sürekli bir dönemeç
kayboldum kitabın içinde okurken
gerçekten fazla derindi.

en çok "iki kadın" hikayesinin etkisinde kaldım.
uygun vaktimde özel bir inceleme çalışması yapabilirim.

"hasanboğuldu" adlı öykünün filmini izlemiştim.
konu itibarıyla çoğu kişiye klasik gelebilir ancak
yalınlığın içinde derinlik arayanlar için tavsiye ederim.

Bütün Şiirleri- Sabahattin Ali Yorum: En çok sevdiğim yazarlardan birisidir Sabahattin Ali. Bir çok değerli eser kazandırmıştır edebiyatımıza. 41 yaşında çok genç iken hunharca öldürülmese idi nice eserler daha kazandirabilirdi yazın hayatımıza. Daha önce hikayelerini romanlarını okumuştum ama yazarın okuduğum ilk ( ve tek ) şiir kitabı bu. Aslında biz Sabahattin Ali'nin bir çok şiirini onun yazdığını bilmeden okuyoruz ,dinliyoruz. "Geçmiyor günler geçmiyor, Aldırma Gönül Aldırma " gibi efsane şarkıların Sabahattin Ali'ye ait olduğunu bilmez bir çoğumuz. Oysa bunun gibi bestelenen 10 civarı şiiri var yazarın. Oldukça titiz hazırlanmış bu kitap. Yazarın kısa bir hayat hikayesi ile başlıyor, şiirlerinin kaynağı, tasnifi gibi konularda detaylı bilgi veriyor bize. Daha sonra ise bütün şiirleri var içinde. Çok geniş bir yelpazede yazmış yazar. Ölçülü şiir yazmış, serbest yazmış hatta aruz vezni ile bile yazmış. Terkib-i bendi bile var Üstad. Geniş bilgi birikimini şiirlerinde de görebiliyoruz yani. Genellikle insanlardan kaçma isteği, umutsuzluk , aşk, hasret gibi konuları işlemiş yazar. Şiirlerinin Bir kısmını hapishanede yazmasının da bunda etkisi var sanırım. Türk Edebiyatı ' nin çok önemli isminin bu tek şiir kitabını istisnasız tüm kitap dostlarına tavsiye ediyorum

Ses - Sabahattin Ali Yorum : Bazı yazarların bulduğum tüm kitaplarını okurum. Stefan Zweig , Dostoyevski ve Sabahattin Ali gibi. Hani derler ya : " Alışveriş listesi yapsa okurum " diye. Bende Üstadın tüm kitaplarını okuyacağım fırsat buldukça. Gerçi alçak ve hala şaibeli bir cinayete kurban gittiğinde sadece 41 yaşındaydı ve maalesef çok fazla eseri yoktu. Edebiyatımız için çok büyük bir kayıp bu bence.

Neyse konumuza dönelim. " Ses " küçük bir öykü kitabı. 1936-1937 yılları arasında yayımlanan 5 tane öyküden oluşuyor. " Toplumsal Gerçekçilik " akımının en önemli temsilcilerinden birisi olan yazar yine toplumun bütün tabakalarından bahseden bir eser yazmış. Bir yanda varlık, bir yanda yokluk , bir yanda sevinç bir yanda hüzün derken sınıflar arasındaki çatışmalarda ustaca irdelenmiş. Mutsuz ve negatif bir hava var genel olarak. Mutsuz insanlar daha fazla oluyor genellikle öykülerde. Ama o dönemde hayat öyle ise Üstad ne yapsın?

Özgün tasvirleri , ayrıntılı betimlemeleri , karakterleri canlandırırken ve bunu bize aktarırken bize gösterdiği ustalık yazarı edebiyatimizda müstesna bir yere koyuyor. Hayatı gibi pek güldürüyor bizi ama çok derinden etkiliyor . Anadolu ' nun yollarında bata çıka ilerlerken yolların tozunu bile hissedebiliyoruz okurken.

Bir çok yerin altını çizdim. Bir çok yer aklımda kaldı ve bir süre sonra yeniden okumak içinde daha şimdiden içimde heyecana benzer his oluştu. Bu kitabı değil sadece Sabahattin Ali ' nin tüm kitaplarını her zaman tavsiye ediyorum tüm dostlarıma

Sırça Köşk- Sabahattin Ali
Türü: Öykü
Yayınevi: Doğan Kitap
Sayfa Sayısı: 162 Sayfa

Düşünceler: Sabahattin Ali en çok sevdiğim yazarlardan birisidir. Talihsiz sonu nedeniyle 41 yaşında aramızdan ayrılmak zorunda kalan yazarın eserleri çok fazla değildir ama hepsi de edebiyatımızda önemli bir yer edinmiştir.

Toplumsal Gerçekçilik akımının önemli temsilcilerinden biri olan yazar halkının sorunlarına, hastalıklarına ve geri kalmışlığına duyarsız kalamamış genellikle bu yönde eserler vermiştir. Çamurlu sokaklar , zor hayatlar, birbirinden zorlu hayat hikayeleri ile Sabahattin Ali bazıları tarafından pek sevilmese de ekol olmuştur.

Yazarın yeni bitirdiğim ' Sırça Köşk ' isimli eseri bir öykü kitabıdır. Içinde 13 öykü ve 4 tane de masal bulunmaktadır. Masal dediğime bakmayın onların içinde bile toplumsal mesajlar sığdırmış Üstad. Büyük kısmında yaşadığı olaylardan ,yerlerden etkilenerek yazdığı bu hikayeler genellikle karanlık bir hava taşır. Yer yer ince mizahi öğelere de yer verilmiş olsada genellikle yazarın hayatı gibi karakteride toplumun ezilen , horanlan ve sömürülen kişiler olmuş.

Yazarın yaşamının son dönemlerinde yazılan hikayelerdeki yolllar belki biraz daha modern olmuş ama insanlar çok fazla değişmemiş. Öngörüleri ile 70-75 yıl önceden dahi günümüze ışık tutmayı başarıyor Üstad Sabahattin Ali.

Kendine has zengin betimlemeleri, hatıra tadında hikayeleri ve hayatın içinden masalları ile bu güzel eseri tüm kitaplarına tavsiye ediyorum. Tabi Sabahattin Ali ' nin diğer tüm kitaplarını da tavsiye ederim. Okuyun ,mutlaka okuyun

Adı: Çakıcı 'nın İlk Kurşunu
Yazarı: Sabahattin Ali
Yayınevi: YKY
Türü: Derleme
Basım Yılı: Nisan 2020
Sayfa Sayısı: 148 Sayfa

Düşünceler: Ölümünden yıllar sonra Sabahattin Ali ' nin kızı Filiz Prof. Dr. Nüket ESEN ' e babasına ait içi evrak dolu bir sandık gösterir. Içinden bir sürü evrak çıkan bu sandık kitabında malzemesini oluşturur. Oldukça derin inceleme ve araştırmalardan sonra bu eser yazılır. Iyikide yazılır.

Kitabin içinde çok değişik türden eserler bulunmakta. 2 tane kısa hikaye ,1 tane Sabahattin Ali ' nin hayatı gibi tamamlanamamış hikaye ve 1 tanede kitaba adını veren hikaye. Bunun dışında 11 tane şiir, bir hikâyenin opera formunda yeniden yazılımı, ılerde yazmayı düşündüğü eserlerin listesi ve 8 tanede çeşitli zamanlarda yayınlanan yazısı var.

41 gibi çok genç ve sanatının en verimli çağında hayatından koparılan Sabahattin Ali Toplumcu Gerçeklik akımının en önemli temsilcilerinden biridir. Kısacık yaşamına sığdırdığı az sayıdaki eserinin bu kadar ses getirmesinin nedeni de bence budur.

Toplumun çeşitli katmanlarındaki ezenler-ezilenler ikileminde hep ezilenleri yani güçsüz ( ama haklı) tarafı tutmuştur Sabahattin Ali. Haksız güçlülere ise duymak istedikleri masalları değil gerçekleri anlatmıştır. Doğal olarak bu yüzden bazıları tarafından hiç sevilmemiştir. Ama ölümünden 72 yıl sonra bile böyle ilgi ile okunması onu öldürenlerin amacına ulaşamadığını göstermektedir.

Hem şiir, hem roman hemde hikaye alanında eserler veren yazar hepsinde de başarılı eserler verip , beğenilip çok az edebiyatçıya nasip olan bir gönül makamına ulaşmıştır.

Içinde hikayeler , şiirler, denemeler , makaleler ve hatta yazarın pek az bilinen özelliğini yansıtan çizimler bulunan bu güzel blue eşsiz eseri tüm kitap dostlarına şiddetle tavsiye ediyorum

Adı: Marko Paşa Yazıları ve Ötekileri
Yazarı: Sabahattin Ali
Yayınevi: YKY
Türü: Derleme
Basım Yılı: Ekim 2020
Sayfa Sayısı: 226 Sayfa

Düşünceler: Sabahattin Ali düşünce, yaşayış tarzı ve eserlerinde değindiği konular bakımından kendime en yakın gördüğüm yazarlardan birisidir. Toplumsal yaralara korkmadan parmak basması, sadece insanlarının refahını ve ülkesinin esenliğini düşünmesine rağmen rahat yüzü görmemiş bugün bile tam olarak açıklanamayan bir şekilde yaşamı gasp edilmistir.

Kitap 226 Sayfa ve içinde bir çok değerli bilgi var. Yazın hayatı anlatılmış, belli başlı eserlerine kısaca değinilmiş. Sonra yazarın çeşitli zamanlarda çıkan yazılarından güzelbir derleme yapılmış.

Ilk önceki yazılarında edebiyatla ,gelişimi ile ilgili yazılar, anketler bulunurken daha sonra çeşitli dergilerde ülkenin sorunları ile ilgili makaleler, başyazılar bulunuyor. Yazar hiç bir siyasi görüş, lideri desteklemeden sadece halk için yazdığı bu yazılardan sonra başına gelenleri de okuyoruz onun mizahi ve iğneleyen yazım dili ile.

Kitabın sonunda ise çeşitli yazarların Sabahattin Ali 'nin dönemini, çıkardığı dergileri anlatan oldukça bilgilendirici yazılarını okuyoruz.

Her yeni baskıda yeni bilgiler ekleniyor. Dahada gelişiyor, içeriği zenginleşiyor bu kitabın.

Zevkle, merakla okudum bu güzel derleme eseri ve siz dostlarına tavsiye ederim. Ayrıca "toplumcu gercekcilik" akımının bence en önemli temsilcisi olan yazarın tüm kitaplarını da tavsiye ediyorum