Maksim Gorki

Çalışmak, yoksulluktan, açlıktan ve hastalıktan başka bir şey kazandırmıyor insanlara. Her şey aleyhimizde. Tüm ömrümüzü sabahın köründen gece yarılarına dek çalışıp didinerek tüketiyoruz, çirkefin ve aldatmacanın içinde sürünüyoruz, kahroluyoruz, öte yanda ise başkaları çektiğimiz çileler sayesinde çatlayıncaya dek yiyor, içiyor, eğleniyor. Ve bizleri köpekler gibi tasmalı, zincirli tutuyorlar, cehalet içinde bırakıyorlar, korku içinde yaşatıyorlar…

Bizim çabamız, yalancılığınızın, kininizin, açgözlülüğünüzün yaratmış olduğu ve halkı korkutmak için kullandığınız umacılardan kurtaracaktır dünyayı. Siz insanı yaşamdan söküp aldınız, ezdiniz, toz ettiniz; sosyalizm sizin yakıp yıktığınız dünyayı koskocaman, görkemli bir bütün halinde birleştirir. Ve birleştirecektir de!

Ve gerçekten de efendilerimiz olan sizler, topunuz bizden daha fazla kölesiniz. Sizin kafalarınız tutsaktır, bizim ise bedenlerimiz. Sizi manen öldüren önyargıların ve alışkanlıkların boyunduruğundan kendinizi kurtaramazsınız. Oysa bizim içten özgür olmamıza kimse engel olamaz.

Aile hayatı devrimcinin enerjisini eksiltir, daima eksiltir. Çoluk çocuğa karışırsın, geçim sıkıntısı olur, ekmeğini kazanmak için çok çalışmak zorunda kalırsın... Oysa bir devrimci sürekli olarak gücünü her yönde geliştirmelidir. Bu da zaman ister. Biz hep önden gitmeliyiz, çünkü biz, tarihin zorlamasıyla, eski dünyanın yerine yeni bir hayat kuracak olan kimseleriz.

Şunu da artık biliyordu ki, halk yoksulluk içindeyken, paha biçilemeyecek zenginliklerin yanında yarı aç yarı tok ömür tüketirken, yeryüzünde her şey vardı, her şey boldu. Şehirlerde, Tanrı’nın işine hiç yaramayan altın ve gümüşle tapınaklar dolup taşarken, kilise avlularında sefiller titreye titreye boşuna bekleşirlerdi bir sadaka koparmak için. Eskiden de görmüşlüğü vardı bu manzarayı, zengin kiliselerde altın süslemeli cüppe giymiş papazlarla, kulübelerde paçavralara bürünen fakir fukara arasındaki çelişkiyi.

2026 - 23. Kitap

Kitabın Adı: Benim Üniversitelerim
Yazarı : Maxim Gorki
Yayınevi : @isbankasikulturyayinlari
Türü : Roman ( Otobiyografik )
Basım Yılı: 2022
Sayfa Sayısı: 168 Sayfa

Düşünceler: Biyografi hayat hikayesinin yazılmış halidir. Bunu kendiniz yazarsanız Otobiyografi olur. Ama bunu Maksim Gorki yazarsa şaheser olur başyapıt olur. Gerçekten yazarın Çocukluğum , Ekmeğimi Kazanırken ve Benim Üniversitelerim üçlemesi hem yazarın hayatının küçüklükten yirmi yaşına kadar olan dönemini anlatır hem de türünün eşsiz örneklerinden birisi olarak ruhumuzu aydınlatır.

Çocukluğum kitabında yazarın sekiz yaşına kadar hayatını , Ekmeğimi Kazanırken eserinde ise yaklaşık on beş yaşına kadar olan yaşam dilimini okumuştuk. Bu eserde ise on beş yaşından yaklaşık yirmi yaşına kadar ki dönem anlatılıyor.

Üniversite başlığına bakarak bir şekilde üniversitedeki yaşadığı dönemi anlatacağını düşünmüştüm. İlk sayfalarda da o minvalde ilerledi olaylar ancak daha sonra başka yerlere evrildi. Yazar eğitimini farklı sosyal yollarla tamamladı da diyebiliriz aslında

Maksim Gorki'nin fikri olgunluğa erişmeye başladığı ,ilk eserlerini ürettiği dönem aynı zamanda Rusya 'da devrimin ayak seslerinin duyulduğu yıllar olarak dikkat çekiyor.

Toplumsal eleştiri konusunda oldukça cesur davranan Gorki Rus toplumundaki değişim sancısı kadar , toplumsal çürümeyi de olduğu gibi yansıtmış bize. Ortaya otobiyografik bir roman kadar sosyolojik dönüşüm hikayesi ve devrimin tohumlarının yeşermeye başladığı sancılı doğumun portresi de çıkmış aynı zamanda.

Tek tek olduğu gibi sıra ile hepsini de okuyabileceğiniz bu türünün güzel örneği olan üçlemeyi istisnasız herkese tavsiye ediyorum.

2026 - 22. Kitap

Kitabın Adı: Ekmeğimi Kazanırken
Yazarı : Mksim Gorki
Yayınevi: @isbankasikulturyayinlari
Türü : Roman ( Otobiyografik)
Basım Yılı: Kasım 2025
Sayfa Sayısı : 435 Sayfa

Düşünceler : Rus Edebiyatının en önemli isimlerinden olan Gorki 'nin ilk önce hayatını anlatan üçlemesini sıra ile okumaya başladım. ( Çocukluğum, Ekmeğimi Kazanırken , Benim Üniversitelerim ) Birlikte okunabildiği gibi münhasıran da okunabilen bu üçlemeyi yazar 1913-23 yılları arasında yazmış.

Serinin ilk kitabı olan ' Çocukluğum ' yazarın yaklaşık sekiz yaşına kadar olan hayatını anlatıyordu. Bu eser ise sekiz ile onaltı yaşı arasındaki hayatını anlatıyor. Rusya'nın 1917 devriminine giden dönemine de ışık tutuyor aynı zamanda eser.

Eserin en önemli gücü ve etkis gerçekçiliğine dayanıyor. Gorki bulaşıkçılık, ayakçılık,çıraklık ve daha bir çok işte çalışıyor. Genellikle toplumun düşük gelir grubundaki insanlar ile muhatap oluyor. Zaten o dönem Rus Toplumunun büyük kısmı sefalet içerisinde yaşıyor. Ve büyük Rus yazarları -ki Gorki 'de buna dahil, onların yaşamlarını bize büyük bir ustalıkla resmediyor. Gerçi sadece onları değil zenginleri ve soyluları da anlatıyorlar ölümsüz eserlerinde ama o başka bir yazının konusu.

Biraz mizaha kaçan, özlü sözler barındıran ,bazen iç dünyamızda yolculuğa çıkaran ,bulunduğu toplumun sosyo ekonomik gerçeklerini cesurca yansıtan özgün ve eşsiz bir üslubu var yazarın.

Oldukça fazla karakter var eserde. Çünkü yazar sonbahar da oradan oraya savrulan kuru bir yaprak gibi dolaşıp durmuş onlarca kişiyle ilişki kurmuş. Ama bu karakter bolluğu sizi ürkütmesin. Sıkılmıyorsunuz zevkle yapıyorsunuz bu karakter geçişlerini.

Yazacak çok şey var aslında ama yerim kısıtlı ve aklıma düşündükçe geliyor yeni olgular. İyisimi sizde alın okuyun bu eseri hatta üçlemeyi. Kendiniz görün,yaşayın ,hissedince. Kesinlikle pişman olmayacaksınız. Olsanız bile daha önce neden okumadığınız için olursunuz.

Gorky'nin vermek istediği mesajı da, bu fikri iletirken kullandığı hikayeyi de çok beğendim.

Temelde Emile Zola'nın Fransa'yı anlatan kitaplarındaki gibi, işçi sınıfın emeklerinin sömürülmesi, bir takım farkındalık sahibi kişilerin de haklarını aramasını konu alıyor.

Muhteşem bir klasik eser. Roman gibi okuma arzusunda olanlara da çok şey katacaktır. Rus Devrimi'ni anlamak isteyenler için de akıcı hem de üst üste detaylı bilgiye boğmayan bir anlatımı var. Konuyla ilgilenenler için ısınma adımı sayılabilir.