Çanakkale Cephesinde Siperden Gerçeklere

Osmanlı 5`nci Ordu Komutanı Mareşal Liman Von Sanders`e düşmanı yarımadayı tahliye ettiği haberi verildiğinde Paşa; "Tanrıya şükür" diye bağırdı.

Çanakkale Savaşları`nın ilk sonucu, İngilizlerin savaş sonuna kadar denizden bombalamalarla, kara harekatını ve çarpışmalarını birlikte öngören harekattan vazgeçmeleridir. İkinci sonucu, İngiliz ve Fransızların Batı Cephesi`nde Almanların yenilmesiyle ancak savaşın kazanılabileceği gerçeğini görmeleri olmuştur. Çanakkale`de savaşan Fransız birliklerinin Selanik Cephesi`ne gönderilmeleri bu gerçeği değiştirmedi. İtilaf güçleri, Osmanlı savunmasını ve 5`nci Ordusu`nu hafife aldıkları kabul ederek yanıldıklarını kabul ettiler.

Çanakkale Savaşı`nın en önemli özelliği, savaş sonrası yaşananlardı. Çanakkale Savaşı`na katılan birliklerdeki askerler ve komutanlar kazandıkları prestij ve güven duygusuyla Kurtuluş Savaşı`nı başlattılar ve başarıya ulaştılar. Çanakkale Zaferi "vatanseverlik" duygusunu Türkiye`de tekrar zirveye taşıdı.

Osmanlı İmparatorluğu`nda vatanseverliğin ilk sözcüsü Namık Kemal`di. Namık Kemal, Kırım Savaşı sırasında Silistre`nin cesur savunucusu överken "vatanseverlik" duygusunun en yüce duygu olduğunu görmüştü. İkinci vatanseverlik destanı 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Gazi Osman Paşa tarafından yapılan "Plevne Müdafaası"dır. Üçüncüsü ise 1915`te "Çanakkale Müdaffası"dır. Çanakkale Müdafaası, Osmanlı vatanseverliğinin gelecekteki Türk milliyetçiliğine dönüşmesinin habercisi oldu.