Desiderius Erasmus

Erasmus’un Deliliğe Övgü adlı eseri, dönemin kilise otoritesine, skolastik düşünceye ve toplumsal ikiyüzlülüklere yöneltilmiş keskin bir hicivdir. Delilik kavramını bir anlatıcı olarak merkeze alan Erasmus, aklın mutlak otoritesini sorgularken insan davranışlarının sahiciliğini, tutkuların rolünü ve kurumların yapaylığını görünür kılar. Eserdeki ironi, hem Rönesans hümanizminin temel ilkelerini taşır hem de okura dönemin entelektüel atmosferine dair eleştirel bir perspektif sunar. Kısa hacmine rağmen derinlikli, düşündürücü ve ustalıklı bir metindir.

Deliliğin tanrısı Delilik, kitap boyunca size kendinden ve felsefe, teoloji, sosyoloji gibi alanlardaki etkisinden bahsediyor.

Erasmus gerçekten tuhaf bir kitap yazmış. Okuyucularla dalga geçtiğini bile düşündüm. Çünkü deliliği, bilgeliğin üzerine övmeyiz. Delilik, istenen bir şey değildir. Ancak kitabın sonunda iki farklı düşünce oluştu zihnimde. Ilk olarak gerçekten de bizimle dalga geçtiği ve gerçek düşüncesinin ciddi hususlara kafa yormayarak tasasız bir hayat süren "delileri" yermek olduğu aklıma geldi.

Diğer yandan bu düşüncede kendime tamamıyla katılamıyorum. Bir şeyler üzerine düşünmek ve sorularda kaybolmak yerine daha sığ ve ciddiyetsiz bir hayat sürmek sağlığın ve gençliğin arka plandaki faktörlerinden biriyse gerçekten bir yere varamadığımız, çölde su arayan gezginler gibi hakikat diyerek bu arayışta zamanla birlikte birçok şeyi yitirdiğimiz aklıma gelince belki de delilik gerçekten bir lütuftur diye düşünmedim değil. Keza yazarın da ciddi olarak böyle düşünmese bile vermek istediği ana fikir bu.