Kadimzamanlar ve Diğer Vakitler

Kadim Zamanlar ve Diğer Vakitler, Birinci ve İkinci Dünya Savaşı sırasında Polonya’nın küçük, hayali bir köyünde yaşayan bir ailenin ve onlara yakın kişilerin üç kuşak boyunca süren yaşamlarını anlatıyor. Doğa, hayvanlar ve meleklerle iç içe geçen bu köy, dört bir yandan melekler tarafından korunur; bu yönüyle gerçek Polonya topraklarında geçmesine rağmen farklı bir alemde var oluyormuş hissi uyandırıyor.
Roman boyunca yaşanan acılar, savaşın yıkımı ve işgal edilen ülkenin katledilişi destansı ve sembolik bir anlatımla sunuluyor. Her bölümde farklı bir karakterin “zamanı” ele alınır; Tanrı’nın sırrına ermek isteyen toprak sahibinin zamanı, oyunun zamanı, gerçeğin zamanı gibi farklı zaman dilimlerine yer veriliyor . Zamanın akışının, kuşaklar değiştikçe nasıl biçimlendiğine özellikle vurgu yapılıyor.

Hikaye, sıradan görünen insanların doğum, ölüm, aşk, acı ve yalnızlık gibi evrensel deneyimlerini doğanın ve zamanın diliyle aktarıyor. Her karakter, zamanın farklı bir “vakti”ni temsil eder. Dünyanın düzeninin bozulduğu anlarda insan hırsının ve arzusunun yarattığı yıkım ön plana çıkar; birine umut olan şeyin, bir başkası için acıya dönüşebileceği gösteriliyor. Roman fantastik, masalsı ve büyülü bir atmosfer içinde ilerlerken; hayal ile gerçek sürekli iç içe geçer. Romanın merkezine “kadının çilesi ” yerleştiriliyor .Savaş bitiyor, hayatlar değişiyor ; ancak ruhlar hala enkazın altında …

Nobel Edebiyat Ödülü almış bu kitabı yorumlamakta oldukça zorlandım; çünkü yazarın anlatım tekniği son derece sıra dışı. Belki de eseri farklı ve bu kadar ilgi çekici kılan tam olarak budur. İnsana dair ne varsa, acısıyla ve güzelliğiyle hiçbir ayrıntıyı atlamadan ele alıyor; duyguları okura güçlü ve derin bir biçimde aktarıyor. Kitabı okurken fazlasıyla etkilendim. Uğruna bütün ömrümüzü verdiğimiz şeylerin aslında hiçbir zaman bize ait olmayabileceğini çarpıcı bir şekilde yeniden fark ettim. Hatta bazı bölümlerde durup uzun uzun düşünme ihtiyacı hissettim. Bence müthiş bir kalem; mutlaka şans verilmesi gereken bir eser.