Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Beş Şehir adlı kitabı , Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul’u anlatan bir gezi kitabı gibi görünse de aslında şehirlerin ruhunu, tarihini ve kültürel kimliğini anlatan derin bir deneme kitabıdır. Tanpınar bu şehirleri sadece fiziksel özellikleriyle değil, geçmişleriyle, yaşadıkları değişimlerle ve insanlara hissettirdikleri duygularla ele alır. Kitapta en çok dikkat çeken konu “zaman” kavramıdır çünkü yazar sürekli geçmiş ile bugünü karşılaştırır ve eskiyle yeninin çatışmasını şehirler üzerinden gösterir. Özellikle Cumhuriyet sonrası değişimlerin şehirlerin dokusunu nasıl etkilediğini anlatırken hem bir özlem hem de bir sorgulama hissi oluşturur. Bursa’da Osmanlı’nın kuruluş ruhunu ve huzurlu ama hüzünlü atmosferi hissettirirken, Konya’da Mevlana’nın manevi dünyasını ön plana çıkarır; Erzurum’da milli mücadele ruhunu ve direnci vurgular; Ankara’da yeni kurulan Cumhuriyet’in modern yüzünü anlatır; İstanbul’da ise geçmişin ihtişamı ile bugünün değişimi arasında kalmış bir şehir tasviri yapar. Bu nedenle Beş Şehir, yalnızca beş farklı şehri anlatan bir eser değil, geçmiş ile gelecek arasında köprü kurarak bir milletin hafızasını ve kimliğini anlamamızı sağlayan, okuru düşünmeye ve kendi değerlerini sorgulamaya yönelten önemli bir kitaptır.Herkese çok rahatlıkla önerebilirim.

Kitabın Adı: Beş Şehir
Yazarı : Ahmet Hamdi TANPINAR
Yayınevi: @dergahyay
Türü: Deneme
Basım Yılı: 2021
Sayfa Sayısı : 207 Sayfa

Düşünceler : Tanpınar kalemi en zengin yazarlardan birisi. Yazdıklarını anlamak geniş bir bilgi birikimi ile dinlenmiş bir zihin istiyor. İkincisi pek mümkün olmadığı için Tanpınar 'a biraz geç kaldım. Uzun zamandır okumak istediğim bu eşsiz eseri daha yeni okuyabildim

Tanpınar ( 1901-1960) babasının mesleği (kadı) nedeniyle sürekli gezer gençlik yıllarında. Okuduğu okulda Yahya Kemal ,Rıza Teyfik gibi ustalara tanışan yazarın çevresi de adeta Samanyolu gibi yıldızlarla doludur. Necip Fazıl ,Ahmet Kutsi Tecer, Hasan Ali Yücel ,Nurullah Ataç gibi pek cok değerli isimle arkadaşlık eden yazarın büyüklüğü belki de biraz bu güzel ortamda yetişmesinden dolayıdır.

Tanpınar 'a giriş babında ' Beş Şehir ' ile başladım yazarı okumaya. Erzurum , Ankara ,Konya , Bursa ve İstanbul 'u anlatıyor bu eseri. Kendine has zengin ,yoğun diliyle anlatmış yazar buraları. Tarihsel dokunuşlarla, ilginç kişiler, farklı olayları zengin kültürümüz ile harmanlayan Tanpınar gerçekten eşsiz bir eser sunmuş bizlere.

Dili çok ağır değil yazarın diğer kitaplarının aksine. Giriş kitabı olarak düşünülebilir Tanpınar Külliyatına.

Sonuç olarak yerli ,yabancı pek çok kaşif, yazar, tarihçi den alıntılar yapan , yararlanan Tanpınar hem özgün ,hem bilgi veren hemde merakla okunan bir başyapıt olan eserin bazı kısımlarını ortaokul ve lise yıllarımda okumuş, ilerde mutlaka okuyacaklar listeme eklemiştim. Okumak yenı nasip oldu. Ama çok geç oldu doğrusu. Siz benim kadar geç kalmayın ,okuyun . Mümkünse de biraz erken okuyun.