Peyami Safa`nın son romanı Yalnızız, engin ruh tahlilleri ve kendi türünde açtığı çığırla onu yalnızca Türk edebiyatının değil, Dünya edebiyatının zirvelerine taşımış şaheseridir. Peyami Safa`nın diğer bütün romanlarında olduğu gibi Yalnızız romanında da doğu-batı, madde-mânâ, ruh-beden, idealizm-materyalizm gibi ikilemler üzerinde durularak, aynı evde yaşadıkları hâlde birbirlerinden oldukça farklı mizaç, düşünce ve insan ilişkilerine sahip aile fertleri üzerinden ruhunu arayan bir toplum resmedilir. Bireysel ve toplumsal kimliklerimiz arasında, bilhassa Batılılaşma hareketlerinden sonra ortaya çıkan uyumsuzluğun yarattığı sıkıntılar, kalabalıklar içinde milyonlarca “yalnız”ın peyda olmasına sebep olmuştur. Yalnızız; sıra dışı kurgusu ve bir üst kurmaca metin olarak romanda kendine yer bulan ütopya ülkesi Simeranya ile yarım asırdır Türk edebiyatının en çok okunan ve sevilen romanlarının başında geliyor.
Yalnızız- Peyami Safa Yorumu: Uzun bir aradan sonra tekrar merhaba dostlar. Öncelikle belirtmek isterimki hayatımın anlamı sevgilimin sınav ödevi ve aynı zamanda birlikte okumak istediğimiz 3 kitaptan birisi idi bu kitap. Peyami Safa denilince ilk önce aklımıza 'Dokuzuncu Hariciye Koğuşu ' ve (aynı ad ile yayımlanan tv dizisinden dolayı sanırım) 'Fatih Harbiye' romanları gelir. Oysa kendi karakterinden yansımalar sunması, derin ruh tahlilleri, eşsiz söz sanatlarındaki ustalığı ile 'Yalnızız ' romanı bu iki eserden çok daha iyi bana göre. 2.Dünya Savaşı ''ndan sonra yüzünü batıya çeviren ama doğu etkisinde kalan ülkemizin yaşadığı buhranlı dönem karakterler üzerinden, karakterlerin dilinden aktarılmış. Insanların kalabalık içindeki yalnızlığı anlatılırken tek roman karakteriyle de kalmamış. Bütün ana karakterleri dolaşarak şimdiye kadar görmedigim bir anlatıma başvurmuş. Ama karakterlerin özgürlüğüne ve özgünlüğüne müdahale etmemiş. Her karakter olumlu ve olumsuz yönleriyle anlatılmış. Iç dünyaları ustaca betimlenmiş. Kitap bir solukta hemence değilde lezzetli bir yemek gibi tadına vara vara okunursa daha çok haz alınır diye düşünüyorum. Tavsiye eder miyim? Tabiki ederim. Hemde şiddetle ...
