2025 -49. Kitap

Kitabın Adı : Saatleri Ayarlama Enstitüsü
Yazarı : Ahmet Hamdi Tanpınar
Yayınevi : @dergahyay
Türü : Roman
Basım Yılı: 2016
Sayfa Sayısı: 382 Sayfa

Düşünceler: Tanpınar okunması en zor yazarlardan birisi olarak bilinir. Anlatım yoğunluğu, eski dil kelimelerine sıkça başvurması nedeniyle bu önyargılı görüş kısmen doğru sayılabilir. Ancak konsantre olup ,kendini kitaba vererek okuyanların neredeyse tamamı yazarı ve eserlerini çok sevmiştir ( benim gibi )

Saatleri Ayarlama Enstitüsü eseri yazarın yayınlanan son kitabıdır. 1954 yılında gazetelerde tefrika edilmiş 1961 yılında ise kitap olarak basılmıştır.

Hayri İrdal saatlere ilgi duyan birisidir. Çeşitli işlerde çalıştıktan sonra evlenir . Eşi bir süre sonra ölünce Pakize isimli bir kadınla ikinci evliliğini yapar. Maddi sıkıntılar içinde yüzen Hayri İrdal arkadaşı olan Doktor Ramiz vasıtası ile tanıdığı Halit Ayarcı 'nın kurduğu Saatleri Ayarlama Enstitüsü 'nün müdürü olur.

Dört bölüm halinde yazılan eserde Meşrutiyet öncesi dönemden Cumhuriyet 'in ilk dönemlerine kadar yıllar anlatılır. Doğudan yüzünü Batıya dönen ülkemizin yaşadığı ikilem ve toplumsal sarsıntıyı resmeden yazarın dilinin zenginliği öne çıkar,okuyucusunu adeta hayalinde o yıllara taşır.

Batının ahlaki yozlaşmasını değilde kendi kültürümüzü muhafaza edip ilim tekniğini almamız gerektiğini anlatan yazarın bunu yaparken ağdalı bir dil kullanması yer yer sembollere yer vermesi biraz okuyucuyu yoruyor gibi görünebilir. Ancak yavaş yavaş tadına vara vara okuduğunuzda kitabın edebiliğini ve mesajlarını daha iyi anlayabiliyorsunuz.

Kitapta ince mizahi öğelere oldukça fazla yer veriliyor. Gülümsediğim, kahkaha attığım hatta katıla katıla güldüğüm yerler oldu. Özellikle bir cenaze olayı var ki neredeyse kriz geçirdim bu bölümü. Onun dışında da hem doğrudan hem dolaylı mizahi öğelere de sıkça rastladım. Hatta bununla ilgili ayrı uzun bir yazı yazmayı bile düşünüyorum.

Edebiyatımızın sembol kitaplarından birisidir olan bu eseri herkese tavsiye ediyorum. En az bir kez okuyun derim. Ama güzel bir yemek gibi yavaş yavaş sindire sindire, tadına vara vara okuyun. Mutlaka okuyun

Bu kitap kadar ilk sayfalarda okurun gözünü korkutan ve anlaşılmaz bir giriş yapan başka kitap var mıdır bilemiyorum. Ilk başladığımda, "Aldık mı başımıza belayı." diye sızlanmıştım. Ancak elli sayfadan sonra o kadar hızlı akmaya başladı ki nihayet kurgunun içine girebildim.

Hayri Irdal'ın gözünden kendi hayatını ve diğer karakterleri okuma şansınız olacak. Hayri ortalama birisi gibi görünse de aslında çok ilginç bir tip. Insanlarla ilişkileri, ağzını açsa başını belaya sokması, yüzünü görenin işinin bir hafta ters gitmesi okuyanı hem eğlendiriyor hem de Hayri için üzülürken buluyorsunuz kendinizi. Bir insan bu kadar mı kısmetsiz, basiretsiz olur diye öfkeleniyordum kitabın yarısına kadar. Kendisini hamal gibi kullanıp parasını yiyen ikinci karısı ve onun kız kardeşleri, Hayri'ye hasta teşhişi koyan ancak kendisi tam bir numune olan Psikiyatrist, hepsine müthiş sinirlendim. Zavallı Hayri...