Osmanlı Padişahlarının Haremeyn-i Muhteremeyn Hizmetleri

Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi (1517) sonrası Haremeyn-i Şerifeyn hizmetinin Osmanlılara geçmesi, o mukaddes beldeler için yeni bir devir başlattı. Bir kısmı bu kitapta anılan, sayfalara sığmayacak hizmetler meydana geldi. Müslümanların kalbi ve İslam’ın doğduğu yer olan Hicaz’da genel bir huzur ve refah hüküm sürmeye başladı. Evliya Çelebi, 17. yüzyıl ortalarında yaptığı Hicaz seyahatinde, bölge halkının önceki devirlerde görmediği bir hürmet ve itibar kazandığını anlatır. Osmanlıların hediyelerinin Haremeyn'de yaşayan herkese eksiksiz ulaştığını ifade eden Çelebi, bunun sebebini, Osmanlı padişahları tarafından Haremeyn için vakfedilen geniş arazilere bağlar. Sultan ikinci Abdülhamid Han döneminde Muhammed el-Emîn el-Mekkî tarafından Osmanlı Türkçesiyle kaleme alınan bu eser sadeleştirilerek yayına hazırlanmıştır. Eserde, Osmanlı padişahlarının Haremeyn-i Şerifeyn'deki hizmetleri ele alınmış, Surre ve Mahmil-i Şerif gönderilmesine değinilmiş, Haremeyn’in tarihî ve coğrafî yapısı tanıtılmıştır. Önemli mevkilerin ve hac yollarının anlatıldığı kitapta, Hicazda’ki kabilelere, nüfus ve geçim kaynaklarına da temas edilmiştir. Eserde ayrıca Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere’deki mukaddes mekânlar tanıtıldığı gibi hac ibadetinin nasıl yapıldığından da bahsedilmiştir.