Memlükler ve Memlük Halifeleri

Memlük, Arapçada *köle* demektir. Emîrlerin muhafız birliklerine bağlı memlükler, zamanla sahip oldukları meziyetler sayesinde hizmet ettikleri devletin yönetim kadrosunu ele geçirmişlerdir. Mısır’daki memlûkler de böyle bir gelişim içerisinde gittikçe nüfuz alanlarını arttırarak Memlük Devleti’ni kurmuşlardır. Kahire merkezli kurulan bu Türk hükümdarlığı askerî bir aristokrasi devletidir. Memlük Devleti, siyasi öneminin yanı sıra başşehirleri Kahire’de halifelere yer verip hürmet etmeleri, halifeliğin nüfuzundan faydalanmaları bakımından da İslam tarihinde mühim bir yere sahiptir. Bu bakımdan açıdan halifeliği Osmanlı’dan önce bünyelerinde barındıran Memlükler’i ve Memlük halifelerini doğru anlamak, günümüze kadar tartışılagelmiş hilafetin önemli bir dönemini gözler önüne sermek bakımından tarihî bir öneme sahiptir.