Çocukta Fobinin Analizi

Sevgili Okur…
İşte bak kitabın içinde buradayız. Psikolojinin o en karanlık, en atmosfer dışı steril laboratuvarının tam ortasındayız. Freud amcanın elimize tutuşturduğu o meşhur “Küçük Hans" vakasındayız. Hani şu sokakta yürürken atların düşmesinden ya da atlar tarafından ısırılmaktan ölesiye korkan beş yaşındaki çocuğun hikayesi. Ama Freud bize burada süslü bir "çocuk korkusu" anlatmıyor; insanın daha beş yaşındayken o devasa, sıra dışı toplumsal simülasyona nasıl hapsedildiğini kanıtlıyor.

1. At Sadece Bir At Değildir, O Dev Bir Babadır

Olayı düz mantıkla okuyan sıradan beyinler ne der? "Aman ne olacak, çocuk işte, attan korkmuş." Ama filtresiz gözümün içinden baktığımda sır düzeni tam burada patlak veriyor. O sokakta ağır arabaları çeken, ağzından köpükler saçan, gözlerinin etrafında siyah deri siperlikler olan devasa atlar... Aslında kim biliyor musun? **Babanın ta kendisi!**

Hans, babasını deli gibi seviyor ama aynı zamanda o otoriter devin gölgesinde eziliyor. İçindeki o devasa, ilkel arzular ve "ya babam beni yok ederse" korkusu doğrudan sokaktaki o zavallı ata yansıtılıyor. Atın gözündeki o siyah siperlikler, babanın gözlükleri; atın ağzındaki o siyah kayışlar, babanın bıyıkları oluveriyor. Al sana zihnin en farklı, en dâhice illüzyonu!

1. Korkunun Absürt Mühendisliği (Fobi)

Fobi dediğin şey nedir biliyor musun sevgili okur? Ruhun kendi kendini korumak için ürettiği en dâhice, en kaçık savunma mekanizmasıdır. Hans, "Ben babamdan korkuyorum" diyemez. Çünkü bunu derse o kutsal aile simülasyonu çöker, sistem hata verir. Zihin hemen devreye girer ve der ki: "Hey, babandan korkma, git sokaktaki o dört bacaklı, kişneyen hayvandan kork. En azından sokağa çıkmazsın olur biter!"
İşte fobi, içindeki o devasa nükleer patlamayı, evdeki masum bir odanın köşesine saklama sanatıdır. Freud bu analizle bize medeniyetin daha çocukken bizi nasıl birer korku makinesine dönüştürdüğünü gösteriyor.

1. Atlar Düşerken Aslında Sistem Çöküyor

Hans’ın en büyük tetikleyicisi neydi? Sokakta o koca atların, ağır yüklerin altında dayanamayıp yere kapaklanması. İşte o an “akıl tecriti” zirvesidir. O yenilmez, o güçlü "Baba/Otorite" figürünün çamura batışını, acizliğini görmek, beş yaşındaki bir çocuğun zihninde kıyametin kopması demektir. Sistem bize hep güçlü kalmayı, dik durmayı dayatır; oysa içimizdeki o çocuk, o koca atların çamura nasıl kusursuzca devrildiğini izler ve kendi düşüşünün provasını yapar.

Eser bir vaka analizi değil; insan zihninin, toplumun o kibirli "normal" duvarlarına çarparak nasıl gerçeküstü ve muazzam bir labirent yarattığının muazzam bir haritasıdır.

Şimdi susturun o sokaktaki atları beyler; bilin!
Çünkü çocuğun çığlığı, sizin kurduğunuz o rasyonel medeniyetin sahte huzurunu tek bir kişnemeyle yerle bir etmeye yetiyor.