Yakmayan Ateş Pişirir

İmam-ı Gazali`nin yaşadığı devirde İslam aleminde siyasi ve fikri bakımdan büyük bir kargaşalık hüküm sürüyordu. Bağdat`ta Abbasi halifelerinin hakimiyeti zayıflamaya yüz tutmuştu. Bunun yanında Büyük Selçuklu Devletinin sınırları genişliyor ve nüfuzu artıyordu. İmam-ı Gazali bu devletin büyük hükümdarları Tuğrul Beyin Alparaslan`ın, ve Melik Şahın devirlerini yaşadı. Melik Şahın kıymetli veziri Nizamülmülk, hem savaş meydanlarında zaferler kazanıyor, hem de o zamanın parlak ilim ocakları olan İslam üniversitelerini açıyordu.

İmam-ı Gazali 23 yaşındayken doğuda Hasan Sabbah ve adamları sapık yollardan olan İsmailiyye fırkasını yaymaya çalışıyorlardı. Mısır`da Şii Fatımi Hanedanı çökmeye başlamış Avrupa`da ise Endülüs İslam Devleti gerilemeye yüz tutmuştu. Mukaddes toprakları Müslümanlardan almak için ilk Haçlı seferleride İmam-ı Gazali zamanında başlamıştı. Bunlardan birincisi olan Haçlı seferine katılan Haçlılar Anadolu Selçuklu Hükümdarı Birinci Kılıç Arslan`ın üstün gayret ve kahramanlıklarına rağmen 600 binden 50-40 bine düşmek pahasına da olsa Anadolu`yu geçmiş Torosları aşmış Antakya`yı ve bir yıl sonra da Kudüs`ü ele geçirmişlerdi. (1096)