Fyodor Mihayloviç Dostoyevski İncelemeleri

2026 -11. Kitap

Kitabın Adı : Yeraltından Notlar
Yazarı : Dostoyevski
Yayınevi: İletişim Yayınları
Türü : Roman
Basım Yılı: 2016
Sayfa Sayısı: 212 Sayfa

Düşünceler : Dostoyevski ( 1821-1881 ) en sevdiğim ,zevkle okuduğum yazarlardan birisidir. Bu kitabını da daha önce okumuştum ancak okuma grubumuzun bu ayki kitabı olması hasebiyle tekrar okudum. 1864 yılında yayınlanan bu eser yazarın okunması en zor kitabı olarak bilinir. Bu nedenle en az iki kez okunması faydalı olur.

Olay St Petersburg kentinde geçiyor. Diğer yan karakterlerin ismi verilse de ana karakterin ismi yok. Bu yönüyle ilginç bir eser. Kitabın ana karakteri kendini 'Yeraltından bir kişi ' olarak tanımlıyor. Bu yüzden de eserin Adı bu olmuş.

Kitabın ilk bölümünde ana karakterin 40'lı yaşları anlatılıyor. Bu yataki iç çatışmaları ,hastalıkları ,acıdan zevk alışı ve etkisiz karakteri üzerinde duruluyor.

Kitabın ikinci bölümünde ise anlatıcı gençliğine gidiyor hikayecikler şeklinde karakterinin olgunlaşma süreci anlatılıyor.

Pek çok esere gönderme yapılan romanda yazarın çok sevdiği Gogol 'un "Palto" 'su na da hoş bir gönderme yapılmış. Ayrıca ana karakterin sarhoş olduğu bölümlerde ise yine yazarın bu eserden iki yıl önce yayınlanan " Tatsız Bir Olay " öyküsünün tadı var.

Eserde sürekli bir hastalık metaforu ,modern dünya eleştirisi ve garip bir şekilde acıyı yüceltme dürtüsü var.

Ana karakter pek sevilecek birisi değil. Arkadaşlarından gördüğü aşağılanma hissini Lisa isimli bir kadını ruhsal yönden ezerek tatmin etmeye çalışıyor mesela. Sürekli düşünüyor ama tatbik etmiyor,gürlüyor gürlüyor ama yağmıyor.

Dostoyevski bu eserden sonra bir daha böyle bir roman yazmadı. Daha açık ,daha belirgin, mesajlarını daha net veren eserler yazdı. Yani yerüstünden yazdı diyelim.

İlk bölümü biraz sıkıcı gibi görünse de oldukça dikkat çeken, etkileyici bir eserdi. Yazacak çok şey daha var ama yetim yok maalesef. Kısaca lütfen okuyun,mutlaka okuyun diyorum.

Okurken adeta kendimi hikâyenin içinde bulduğum, zaman ve mekânın içine çeken anlatımla mükemmel bir kitap. Kitap, Romanoviç Raskolnikov adındaki bir gencin işlediği çifte cinayet üzerine yaşadıklarını konu alıyor. Raskolnikov, bir yandan hukuk öğrenimi görürken diğer yandan yoksullukla boğuşan bir genç.

Petersburg’un aydınlık yaz gecelerinde geçen, yalnızlık ve platonik aşk üzerine melankolik bir hikayedir. Toplumdan uzak, hayalperest bir genç ; Nastenka adlı genç bir kadınla tanışır ve kısa sürede ona derin duygular besler. Ancak Nastenka geçmişine ve beklediği adama bağlıdır. Birkaç gecelik yakınlık, genç adama kısa bir mutluluk sunsa da hikaye, karşılıksız sevginin acısıyla ve insanın yalnızlığıyla yüzleşmesiyle son bulur.

Yazarın ilk dönem eserlerinden olan Beyaz Geceler, dünyanın en sıradan hikâyesini bile yüzyıllar boyunca okutan ve üzerine düşündüren bir güce sahip. Üç gecelik bir aşkı sayfalarca okutabilmesi, bu metnin ne kadar ustaca bir kalemden çıktığını açıkça gösteriyor. Diğer eserlerine kıyasla bunu daha az sevdiğimi söyleyebilirim; ancak bunun sebebi aşk temalı metinleri çok tercih etmemem olabilir. Yoksa eseri eleştirmek haddime değil. Ayrıca Dostoyevski’nin kitaplarında sıkça karşıma çıkan bir durum var: erkek karakterlerin daha sadık, kadın karakterlerin ise daha ikiyüzlü ve sadakatsiz çizilmesi. Beyaz Geceler de bu düşüncemi destekler nitelikteydi. Yanlızlık , umut, aşk temalı olan kitap klasik severlere tavsiyedir .

Başkasının Karısı- Dostoyevski Yorum: En çok sevdiğim yazarlardan birisidir Dostoyevski. Herhangi bir kitabını görünce hemen alıp okuma ihtiyacı hissederim. Bu kitabını daha önce hiç duymamıştım. Komedi tarzı olması nedeniyle ilginç geldi zira Dostoyevski'nin bu tarz kitabı pek yok. Bende kısa zamanda alıp okudum. Mizah biraz da trajedi içeren bır eser. Ama kahkaha ile güldürmüyor tebessüm ettiriyor. Kıskanç bır kocanın paranoyak ve obsesif biçimde aldatıldığinı zannedip karısını sürekli takip ederken yaşadığı olaylar anlatılıyor. Diyalogları mükemmel. Kendinizi olayın olduğu yerdeymiş gibi hissediyorsunuz. Zaten Üstadın en sevdiğim özelliğidir yaşatan betimlemeleri. Anlatımıda oldukça akıcı zaten 92 sayfalık bır solukta okunabilecek bu eseri tüm klasik tutkunlarına ve kitap dostlarına tavsiye ederim

Yufka Yürekli- Dostoyevski Yorum: Dostoyevski ' nin gücü burada. Sözcükler, betimlemeler tam gerektiği kadar kullanılıyor. Ne bir eksik ne bir fazla. Akıcılık mükemmel ötesi. Tasvirler olağanüstü. Sanki bizi iki kişi konuşurken karşılarına oturtuyor anlatırken yaşatıyor. Iki tane 70 küsür sayfalık hikaye var. Birisi kitaba adını veren ' Yufka Yürekli ' hikâyesi. Saf , fedakar bir gencin acıklı hikayesi anlatılıyor. Arkadaşlık, sevgi , fedakarlık gibi yüce duygulara bir çeşit övgü aslında. Ikinci hikaye ise ' Başkasının Karısı' isimli komedi türünde bir öykü. Zengin ve aşırı şüpheci orta yaşlı bir adamın güldüren hikayesi bu. Daha önce okumuştum bu öyküyü ama başka bir çeviri ile yeniden okuyunca farklı bir tad aldım. Daha öncede yazmıştım. Market listesini bulsam bile okur , bir şeyler almaya çalışırım Üstad Dostoyevski 'den. Bu kitabını daha doğrusu her kitabını şiddetle öneririm tüm kitap dostlarına

Ebedî Koca- Dostoyevski Yorum : 1868 yılında kaleme alındı bu eser. Aldatılan bir adamın ( Pavel Pavloviç) eşinden almak isteyip alamadığı, eşinin ölümünden sonra ise kızı ve kızının gerçek babasından ( Velchaninov) almaya calismasitla gelişen olaylar anlatılıyor. Dostoyevski Iyilik , kötülük, sevgi, ihanet ekseninde arınmaya çalışan insanları anlatır bu eserinde. Romandaki karakterler roman boyunca sürekli geçmiş ile hesaplaşma halindedir. Tüm hikaye ve romanlarında olduğu gibi psikolojik ögelerde yer yer öne çıkmaktadır. Ayrıca yine bütün eserlerinde görebileceğimiz gibi akıcı bir eser aynı zamanda. Diyaloglar ve betimlemeler okurken sizi hiç sıkmıyor. Ne bir eksik ne bir fazla. Yeterince kullanılıyor. Okurken karakterler arasında gezinip "Kim haklı kim haksız " diye bolca düşünüyorsunuz. Dostoyevski ''nın en güzel dramlarından birisi sanırım bu kitap. Normal şekilde tavsiye etmiyorum şiddetle tavsiye ediyorum ( Tüm Dostoyevski kitaplarında olduğu gibi) Bol kitaplı çok okumalı günler diliyorum

Kitabın Adı: Beyaz Geceler
Yazarı: Dostoyevski
Yayınevi : @iletisimyayin
Türü: Roman
Basım Yılı: 2016
Sayfa Sayısı: 118 Sayfa

Düşünceler: Dostoyevski en sevdiğim yazarlardan birisidir.

Beyaz Geceler isimli kitabını büyük bir merakla ,zevkle ve istekle okuyup bitirdim.

Romanın kahramanı olan erkek geceleri Petersburg' ta gezerken saldırıya uğrayan bir kadını kurtarır. Nastenka adındaki kadın ile aralarında güzel bir iletişim kurulur ve romanın kahramanı Nastenka 'ya aşık olur

Ama Nastenka başka birini sevmektedir ve bunu O'na açıklar. Sevilmedigi bile bile Nastenka 'ya yardım eden kahraman içindeki acıya rağmen onlari kavuşturmaya çalışırken bir yandan da Nastenka 'nın sevdiği adamın gelmemesini umutla bekler ( içinden)

Nastenka sevdiği adamdan umudunu keser ve kahramana sarılır. Tam o anda Nastenka için büyük bir ikilem olur . Çünkü sevdiği adam tam o vazgeçiş anında geri dönmüştür. Romanın kahramanı ne yapacaktır? Ya sa Nastenka ?

Ondan sonrasını yazmıyorum biraz merak edip okuyun ve bu destansı ,lirik aşk hikayesinin sonunu öğrenin.

Kısa ama müthiş, basit ama etkili bir eserdi. Hala okumamış iseniz mutlaka okuyun derim.

Kitabın başında kronolojik hayat hikayesi de koymuşlar Dostoyevski 'nin. O'nun hayatını, eserlerini ve dönemindeki önemli olayları, yazarlar hakkında önemli bilgiler edinebiliyorsunuz. Bunun içinde ayrıca teşekkür ediyorum @iletisimyayin larına

İngilizceye The Adolescent olarak çevrilmiş. Bizde ise Delikanlı. Bana kalırsa bizdeki çeviri daha yerinde olmuş ana karakterin yaşını göz önünde bulundurursak.

Özellikle babasıyla, toplumla, kendiyle tam bir anlaşmaya varamamış, yolunu bulmaya çalışan bir gencin hikayesini yazmış Dostoyevski. Bence çok da başarılı olmuş.

Dostoyevski ise bu kitabını yazarken her kelimesiyle toplumunun açgözlü, kontrolsüz oluşunu küçümsüyor.

Yazarın kitaplarının konusunu çok da uzun anlatamaya gerek yok. Okumayanlar bile bir önseziye sahiptir diye düşünüyorum.

Bol kitaplı günler dilerim.

İnsanın kendi içine eğildiği o en derin ve karanlık boşlukta, Dostoyevski’nin Yeraltından Notları bekliyor. Ne bir kahraman, ne bir umut var bu kitapta. Aksine, kendi çürümesini seyreden bir adamın içsel itiraflarını, hınçlarını, utançlarını ve hesaplaşmalarını okuyoruz. Yeraltı Adamı’nın iç sesi bazen bizden bir ses oluyor, bazen de kulağımıza eğilip bizi yüzleştiriyor, hem dürüst, hem acımasız.

“Bilinç,hastalıktır” diyor yazar. Ve gerçekten de, düşündükçe hasta olduğunu fark eden bir adam anlatıyor kendini. Çünkü bazen düşünmek, insanı bir adım ileriye taşımaz. Bazen sadece daha da dibe çeker. Bu kitap da o dibe inişin günlüğü gibi.

Yeraltından Notlar, kısa ama kolay bir kitap değil. Cümleleri sade olsa da duygusu yoğun, hatta sarsıcı. Dostoyevski bu metinle bizi, kendimizden bile sakladığımız düşüncelerle baş başa bırakıyor. Okudukça rahatsız ediyor çünkü dürüst. Ama işte bu yüzden güçlü. Herkesin kolayca seveceği bir kitap değil belki, ama kim okursa okusun, içinden bir cümle çıkarıp cebine koyar mutlaka.