Ah Matmazel Noraliya ve kararsız Ferit. Yoksa Ferid mi demeliydim. Baştan söyleyeyim çok uzun bir inceleme yazmayı düşünmüyorum. Umarım bunu başarabilirim. Kitabın ana karakteri Ferit, yaşadığı şehir İstanbul. Daha ilk sayfada beni öyle bir kaosun içine sürükledi ki; kim kimdi, şimdi kime bunu söyledi, bu adamın psikolojik sorunları mı var, burası nasıl bir yer, sende nerden çıktın be adam gibi, elli tane soru sorarken buldum kendimi. Sorunun kendimde olduğunu düşündüm. Sesli kitap uygulamasından dinlemeye karar verdim. Bu fikir biraz olsun işe yaradı gibi. Belli bir sayfaya kadar sürükledi beni. Peyami Safa'nın daha önce "Dokuzuncu Hariciye Koğuşu" kitabını okumuştum. Dili zengin ama sadeydi o kitabında. Fakat bu, aman Allah'ım!... Beni nasıl bu kadar çok yordu. Kitap iki bölüme ayrılmış. İlk bölüm; kararsız bir karakterin yapmak isteyip de yapamadıkları, hayal dünyası ve halüsinasyon gibi pek de izahı olmayan iç hesaplaşmarıyla geçiyor. Yazar kakterleri tanıtıyor bu süreçte. Psikolojik, felsefik ve sosyolojik her açıdan ele alınmış, her biri farklı hikâyeye sahipler. İkinci bölümde ise; kitaba asıl ismini veren Noraliya ile tanıştırıyor bizi. Bu tanışma ile geçen zamanı oldukça uzun tuttuğunu düşünüyorum. Olaylar, mekanlar, hesaplaşmalar bana Dostoyevski'nin "Suç ve Ceza" kitabını anımsatıyor. Hatta Raskolnikov'dan esinlendiğini bile düşündüm. Değişik bir tarz çalışması denemek istemiş olabilir bu eserinde. Keşke hayatta olabilseydi de bunu sorma şansım olsaydı Peyami Safa'nın kendisine. Buraya kadar pek olumlu bir inceleme yazmamış gibi olabilirim fakat gerçek şu ki; kitap tüm bu düşüncelerime rağmen bir sanat eseri niteliğinde. O tasvirler, edebiyatın zenginliği, yarım sayfalık uzun uzadıya noktanız ve hayran bırakan cümleler, heyecanlandıran olaylar, kişilik analizine varıncaya kadar okuyucuyu düşündüren karakterlerin ilginçliği ve psikolojik durumlarını anlatış tarzı beni çok etkiledi. Bu Türk Edebiyatı'nın güzelliği değil de, ne peki?
Yazarın ruhuna rahmet, kitaba başlayacak olanlara da şimdiden kolaylık ve selâmet dilerim. Dip not: Bana kalırsa, İstanbul'da yaşayan her kim olursa olsun biraz şairdir biraz yazar.
